Jak radzić sobie z nerwicą?

psychoterapiaNerwica to rodzaj zaburzenia lękowego, którego objawy stanowią często reakcje nieadekwatne do sytuacji, np. bóle nie mające uzasadnienia medycznego, wielokrotne sprawdzanie czy drzwi są zamknięte, uciążliwe krytyczne myśli na swój temat etc.

U podłoża symptomów często leży lęk i dążenie do poczucia kontroli. Dlatego w przypadku tego zaburzenia mówimy o tak zwanym sprzężeniu zwrotnym: lęk nasila objawy, które z kolei nasilają lęk. Najlepszym przykładem ilustrującym to zjawisko jest atak paniki: irracjonalny lęk wyzwala w chorym objawy wegetatywne, takie jak duszność, kłucie w klatce piersiowej, przyspieszone bicie serca, które z kolei wyzwalają jeszcze większy lęk, przed śmiercią lub zawałem, a ten nasila objawy.

Nerwice mogą dotyczyć sfery cielesnej, a więc objawiać się bólem, zaburzeniami ruchu, spostrzegania czy też funkcjonowania narządów wewnętrznych. Mogą także obejmować funkcje poznawcze i występować w postaci natrętnych myśli czy trudności w koncentracji. Innym razem wkraczają w sferę emocjonalną i wyrażają się poprzez napady lęku, fobie lub stany podwyższonego napięcia.

W przypadku zdiagnozowanej nerwicy, samodzielne jej leczenie niestety nie jest efektywne. Choć w pierwszym odruchu staramy się zaprzeczać objawom lub je tłumić, nie przynosi to oczekiwanych rezultatów. Przykładowo, osoba kompulsywnie myjąca ręce z lęku przed zarazkami może próbować walczyć ze swoim lękiem „siłą woli” lub przy pomocy innych, jednak w konsekwencji będzie ona odczuwać jeszcze większy lęk. Przy objawach somatycznych chore osoby często sięgają po leki, np. przeciwbólowe, jednak w przypadku dolegliwości na tle nerwowym, jest to rozwiązanie doraźne i na dłuższą metę nieskuteczne.

Jedynym efektywnym sposobem leczenia nerwic jest psychoterapia. Obecnie, najlepsze efekty w tym zakresie osiąga terapia poznawczo-behawioralna. Terapeuta poznawczo-behawioralny w pierwszej kolejności pomaga pacjentowi pozbyć się uciążliwych objawów nerwicy, takich jak kompulsywne zachowania lub natrętne myśli. W dalszym toku terapii analizuje się przyczyny rozwinięcia nerwicy, dzięki czemu pacjent, będąc świadomym swoich uczuć, nauczy się je adekwatnie przeżywać. Terapia poznawczo-behawioralna zajmuje się także przekształcaniem szkodliwych przekonań pacjentów na swój temat. Ma na celu dotarcie do istoty problemów pacjenta, uświadomienie mu jego konfliktów wewnętrznych. Terapeuta daje pacjentowi wsparcie i tworzy bezpieczne warunki do spotkania z trudnymi problemami. Pomaga pacjentowi odkryć zaburzenia postrzegania siebie i swoich doświadczeń, rozprawić się ze zranieniami z przeszłości. Dzięki terapii pacjent buduje stabilne poczucie własnej wartości, uczy się nowych zachowań i nowych, sprzyjających mu sposobów myślenia o sobie.

Terapia poznawczo-behawioralna należy do terapii krótkoterminowych. Na pozbycie się objawów wystarcza z reguły kilka miesięcy. Kolejny etap, czyli analizowanie przyczyn rozwinięcia się nerwicy oraz przepracowanie doświadczeń z przeszłości trwa dłużej, w zależności od chęci pacjenta i złożoności problemu.

W leczeniu nerwicy stosuje się także farmakoterapię z zastosowaniem leków przeciwlękowych oraz przeciwdepresyjnych. Warto mieć jednak świadomość, że leki działają tylko na objawy – nie eliminują przyczyn. Całkowite wyleczenie nerwicy może nastąpić wyłącznie w toku psychoterapii.

Artykuł powstał we współpracy z psychologami z Pracowni Psychorozwoju Izabeli Kielczyk – http://psychoterapia-kielczyk.pl.

Polecane artykuły

Dodaj komentarz